Σε ΦΕΚ το πλαίσιο ελέγχων και προστίμων για την αθέμιτη κερδοφορία στην αγορά

Δημοσιεύθηκαν σε ΦΕΚ οι υπουργικές αποφάσεις για την εφαρμογή των μέτρων κατά της αθέμιτης κερδοφορίας στην αγορά, με τις οποίες καθορίζονται η διαδικασία των ελέγχων, τα πρόστιμα που φθάνουν έως 5 εκατ. ευρώ και οι 63 κατηγορίες βασικών αγαθών διατροφής και διαβίωσης που τίθενται υπό παρακολούθηση. Παράλληλα, προβλέπονται ειδικές ρυθμίσεις για τα καύσιμα και το πρόσθετο κόστος διανομής στις νησιωτικές περιοχές.

Πιο αναλυτικά, δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως η υπουργική απόφαση του υπουργού Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκου για την εφαρμογή των μέτρων περιορισμού φαινομένων αθέμιτης κερδοφορίας στην αγορά, σε συνέχεια της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου της 11ης Μαρτίου 2026 για την αγορά.

Η απόφαση με τίτλο “Περιστολή φαινομένων αθέμιτης κερδοφορίας. Καθορισμός της διαδικασίας ελέγχου και της επιβολής κυρώσεων των άρθρων πρώτου και δεύτερου της από 11/3/2026 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου (Α’ 37) καθώς και κλιμάκωση των προστίμων, εξειδίκευση των κατηγοριών των αγαθών που είναι απαραίτητα για τη διατροφή και τη διαβίωση των καταναλωτών και άλλες λεπτομέρειες”, εξειδικεύει το πλαίσιο ελέγχων, τις διαδικασίες επιβολής κυρώσεων, την κλιμάκωση των προστίμων και τη λίστα των βασικών αγαθών που τίθενται υπό παρακολούθηση.

Οι έλεγχοι για τον εντοπισμό φαινομένων αισχροκέρδειας μπορούν να πραγματοποιούνται διοικητικά ή επιτόπου, είτε αυτεπαγγέλτως είτε κατόπιν καταγγελίας, από τα αρμόδια όργανα της Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή.

Σε περίπτωση επιτόπιου ελέγχου συγκροτούνται κλιμάκια τουλάχιστον δύο ελεγκτών με ειδική εντολή ελέγχου. Οι επιχειρήσεις υποχρεούνται να παρέχουν στοιχεία για αποθέματα, πωλήσεις και παραστατικά που τεκμηριώνουν την τιμολογιακή τους πολιτική, ώστε να διαπιστώνεται αν το περιθώριο κέρδους είναι συμβατό με τις προβλέψεις της ΠΝΠ.

Μετά την επεξεργασία των στοιχείων συντάσσεται έκθεση ελέγχου, η οποία κοινοποιείται στον ελεγχόμενο σε περίπτωση παράβασης, με προθεσμία πέντε ημερών για την υποβολή απόψεων πριν από την επιβολή κυρώσεων.

Κλιμακωτά πρόστιμα έως 5 εκατ. ευρώ
Η απόφαση προβλέπει κλιμάκωση των προστίμων ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης και το οικονομικό όφελος που αποκόμισε από την παράβαση. Το πρόστιμο κυμαίνεται από 5.000 ευρώ έως 5 εκατομμύρια ευρώ.

Για πολύ μικρές επιχειρήσεις το πρόστιμο ισούται με το παράνομο όφελος, για μικρές επιχειρήσεις στο διπλάσιο του οφέλους, για μεσαίες στο τριπλάσιο και για μεγάλες στο τετραπλάσιο. Σε περίπτωση υποτροπής τα ποσά διπλασιάζονται.

Παράλληλα, καθορίζεται ο τρόπος υπολογισμού του επιτρεπόμενου περιθωρίου μικτού κέρδους, με βάση την τιμή πώλησης και το μέσο κόστος πωληθέντων, ενώ ως περίοδος αναφοράς ορίζεται η τελευταία κλεισμένη χρήση του 2025.

Κατά των αποφάσεων επιβολής προστίμου προβλέπεται δυνατότητα προσφυγής ενώπιον των διοικητικών δικαστηρίων, ενώ τα πρόστιμα εισπράττονται σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων και αποδίδονται στον κρατικό προϋπολογισμό. Παράλληλα επιβαρύνονται με ψηφιακό τέλος συναλλαγής 2,4%.

Όριο κέρδους στα καύσιμα
Ειδικές ρυθμίσεις θεσπίζονται για την αγορά καυσίμων. Οι εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών δεν μπορούν να επιβάλλουν περιθώριο μεγαλύτερο από 0,05 ευρώ ανά λίτρο στην αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων και στο πετρέλαιο κίνησης σε σχέση με την τιμή προμήθειας από τα διυλιστήρια, ενώ τα πρατήρια λιανικής δεν επιτρέπεται να προσθέτουν περιθώριο μεγαλύτερο από 0,12 ευρώ ανά λίτρο κατά την πώληση στους καταναλωτές.

Τα 63 βασικά αγαθά υπό παρακολούθηση
Στην απόφαση περιλαμβάνεται ο αναλυτικός κατάλογος των 63 κατηγοριών αγαθών που θεωρούνται απαραίτητα για τη διατροφή και τη διαβίωση των καταναλωτών.

Στα τρόφιμα περιλαμβάνονται ρύζι, ψωμί για τοστ, ψωμί φρατζόλα, φρυγανιές, μακαρόνια τύπου σπαγγέτι, αλεύρι για όλες τις χρήσεις, όσπρια (φακές, φασόλια, ρεβύθια), πάριζα, γαλοπούλα αλλαντικών, κατεψυγμένα και φρέσκα ψάρια, νωπό χοιρινό, κοτόπουλο και μέρη κοτόπουλου, μοσχάρι, κρέας αρνιού, κατσικιού ή προβάτου, φρέσκα φρούτα και λαχανικά και έτοιμα τυποποιημένα γεύματα από σούπερ μάρκετ.

Επίσης περιλαμβάνονται βασικά γαλακτοκομικά και προϊόντα διατροφής, όπως φρέσκο γάλα πλήρες και χαμηλών λιπαρών, γάλα υψηλής παστερίωσης πλήρες και χαμηλών λιπαρών, γάλα εβαπορέ, γιαούρτι από αγελαδινό γάλα, τυρί φέτα, λευκό τυρί, τυρί γκούντα, τυρί με χαμηλά λιπαρά, χυμός τομάτας διατηρημένος, αυγά, μαργαρίνες, βούτυρο αγελάδος, ελαιόλαδο, ηλιέλαιο, κατεψυγμένα λαχανικά, λευκή ζάχαρη, γλυκαντικές ουσίες για διαβητικούς, δημητριακά πρωινού, κρέμα και γάλα βρεφικής ηλικίας.

Στον κατάλογο περιλαμβάνονται ακόμη καφές κάθε τύπου, σοκολάτες και σοκολατοειδή, μπισκότα και χυμός πορτοκαλιού.

Στα είδη καθημερινής διαβίωσης περιλαμβάνονται απορρυπαντικά πλυντηρίου ρούχων, απορρυπαντικά καθαρισμού επιφανειών και χλωρίνες, απορρυπαντικά πιάτων για πλύσιμο στο χέρι, χαρτί κουζίνας, χαρτί υγείας, οδοντόκρεμες, σερβιέτες και ταμπόν, ξυριστικές μηχανές και ανταλλακτικά, σαμπουάν, σαπούνια, αφρόλουτρα, πάνες ακράτειας, πάνες για μωρά, μωρομάντηλα και σαμπουάν για μωρά.

Στον κατάλογο περιλαμβάνονται επίσης τροφές για σκύλους και γάτες.

Ειδικό κόστος διανομής καυσίμων στα νησιά
Παράλληλα δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως κοινή υπουργική απόφαση για τον καθορισμό ειδικού κόστους διανομής καυσίμων στις νησιωτικές περιοχές, στο πλαίσιο της ίδιας ΠΝΠ.

Την απόφαση υπογράφουν ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος και ο υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Βασίλης Κικίλιας.

Σύμφωνα με την απόφαση, οι εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών μπορούν να επιβάλλουν, πέραν του ανώτατου περιθωρίου των 5 λεπτών ανά λίτρο, πρόσθετο κόστος διανομής για τις νησιωτικές περιοχές. Το πρόσθετο κόστος διαμορφώνεται ως εξής:

• Περιφέρειες Κρήτης και Ιονίων Νήσων: 0,06 ευρώ ανά λίτρο
• Νήσοι Περιφερειακής Ενότητας Νήσων Αττικής: 0,06 ευρώ ανά λίτρο
• Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου: 0,14 ευρώ ανά λίτρο
• Περιφερειακή Ενότητα Σποράδων: 0,14 ευρώ ανά λίτρο
• Περιφερειακή Ενότητα Θάσου: 0,14 ευρώ ανά λίτρο
• Δήμος Κυθήρων: 0,14 ευρώ ανά λίτρο
• Δήμος Σκύρου: 0,14 ευρώ ανά λίτρο
• Δήμος Σαμοθράκης: 0,14 ευρώ ανά λίτρο
• Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου: 0,15 ευρώ ανά λίτρο.

Στις τιμές αυτές περιλαμβάνεται ο ΦΠΑ.

Υπενθυμίζεται ότι το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους για τα καύσιμα δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 5 λεπτά ανά λίτρο στη χονδρική και τα 12 λεπτά ανά λίτρο στη λιανική, μέτρο που θα ισχύσει έως τις 30 Ιουνίου.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ