Περιθώριο δύο επιπλέον ετών, μέχρι τις 31 Μαρτίου 2028, για την τακτοποίηση εκκρεμοτήτων σε ακίνητα με “μικρές” ή “μεσαίες” αυθαιρεσίες έδωσε το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας με σχετική τροπολογία που ψηφίστηκε στη Βουλή.
Ποιες κατηγορίες αυθαιρέτων αφορά η παράταση (κατηγορίες 1-4)
Ο νόμος 4495/2017 χωρίζει τις αυθαιρεσίες σε πέντε κατηγορίες. Η παράταση αφορά αποκλειστικά τις πρώτες τέσσερις:
- Κατηγορία 1 (προ του 1975): Αφορά κτήρια με αυθαιρεσίες που ολοκληρώθηκαν πριν τις 9/6/1975. Αυτά τακτοποιούνται πολύ φθηνά (συνήθως με 250 € παράβολο) και εξαιρούνται οριστικά από κατεδάφιση.
- Κατηγορία 2 (προ του 1983): Αφορά αυθαιρεσίες που έγιναν πριν την 1/1/1983. Και εδώ η τακτοποίηση είναι ευνοϊκή.
- Κατηγορία 3 (μικρές παραβάσεις): Εδώ εντάσσονται “μικροπαραβάσεις” που δεν επηρεάζουν τον σκελετό ή τη δόμηση σημαντικά (π.χ. πέργκολες, μπάρμπεκιου, μικρές αποθήκες, αλλαγές στα ανοίγματα/παράθυρα).
- Κατηγορία 4 (μεσαίες παραβάσεις): Αφορά υπερβάσεις δόμησης που δεν ξεπερνούν το 40% της επιτρεπόμενης δόμησης και κάλυψης ή το 20% του ύψους.
Τι ισχύει για την “απαγορευμένη” κατηγορία 5
Η κατηγορία 5 είναι η μεγάλη εξαίρεση της υπόθεσης. Αφορά κτήρια χωρίς καθόλου οικοδομική άδεια ή κτήρια με άδεια αλλά με υπερβάσεις άνω του 40% (δηλαδή πολύ μεγάλες αυθαιρεσίες). Η γενική δυνατότητα τακτοποίησης για αυτά έληξε στις 30 Σεπτεμβρίου 2020, και κατ’ εξαίρεση μέχρι το τέλος του 2025 ίσχυε και για πέντε ειδικές κατηγορίες αυθαιρέτων (ακίνητα από πλειστηριασμούς, κληρονομιές, leasing, ακίνητα της ΕΤΑΔ και ακίνητα σε περιοχές που κηρύχθηκαν σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης). Αυτό σημαίνει ότι ένα κτήριο με μεγάλες αυθαιρεσίες σήμερα δεν μπορεί να τακτοποιηθεί και κατ’ επέκταση δεν μπορεί να πουληθεί ή να μεταβιβαστεί.
Σε κάθε περίπτωση, όλα τα παραπάνω ισχύουν αυθαιρεσίες που έγιναν μέχρι τις 28 Ιουλίου 2011. Οτιδήποτε χτίστηκε έκτοτε αυθαίρετα, δεν τακτοποιείται με κανέναν νόμο. Είναι κατεδαφιστέο και επιβάλλονται βαρύτατα πρόστιμα ανέγερσης και διατήρησης.
