Με αφορμή τη συμπλήρωση 200 χρόνων από την Επανάσταση του 1821, η Θηραϊκή Εταιρεία Επιστημών, Γραμμάτων και Τεχνών, το Ψηφιακό Αρχείο Θήρας (Santorini Archive Project), η Εστία Πύργου Καλλίστης, το Βιομηχανικό Μουσείο Τομάτας “Δ. Νομικός”, το Ναυτικό Μουσείο Οίας, το Ίδρυμα Λουκά και Ευάγγελου Μπελλώνια, σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων, την Ιερά Μονή Προφήτη Ηλία, το Μέγαρο Γκύζη, το “Συμπόσιον” Κέντρο Πολιτισμού και άλλους πολιτιστικούς συλλόγους και φορείς της Σαντορίνης, θα πραγματοποιήσουν κατά τη διάρκεια του έτους εορταστικές δράσεις και εκθέσεις.
Η Σαντορίνη και η Θηρασιά δε θα μπορούσαν να είναι απούσες από ένα τόσο σημαντικό γεγονός για τη χώρα μας. Κεντρικό στοιχείο των δράσεων είναι η διαφύλαξη της ιστορικής μνήμης και της πολιτιστικής κληρονομιάς, η ανάδειξη και προστασία των μνημείων των νησιών μας, καθώς επίσης και η στήριξη στα ιδιωτικής πρωτοβουλίας μουσεία, που είναι μικρά μεν, αλλά εξόχως σημαντικά για τη διατήρηση της ιστορίας του τόπου.
Στο πλαίσιο των εορτασμών για τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση, θα παρουσιαστεί συστηματικά και για πρώτη φορά ο ρόλος που έπαιξε η Θήρα στην εθνεγερσία και η ζωή στο νησί εκείνη την περίοδο, ενώ παράλληλα θα αναδειχτούν σημαντικές πτυχές της πολιτιστικής και ναυτικής παράδοσής μας, οι οποίες συνδέονται με την περίοδο της Τουρκοκρατίας και των πρώτων χρόνων μετά από αυτήν.
Αναλυτικά οι δράσεις που προγραμματίζονται είναι:
Κεντρική Έκθεση στο Βιομηχανικό Μουσείο Τομάτας “Δ. Νομικός”: “Σαντορίνη και Επανάσταση του 1821”
Έκθεση που θα παρουσιάζει τη ζωή στη Σαντορίνη πριν, κατά τη διάρκεια και αμέσως μετά την επανάσταση, με πρωτότυπα έγγραφα, επιστολές, χάρτες, έργα τέχνης, χαρακτικά και αντικείμενα της περιόδου. Η έκθεση θα πραγματοποιηθεί με τη συμβολή παλαιογράφων, ιστορικών, χαρτογράφων, συλλεκτών, αρχαιολόγων και αρχιτεκτόνων. Διάρκεια: 7/8/2021-10/10/2021
Ίδρυμα Λουκά και Ευάγγελου Μπελλώνια και Εστία Πύργου Καλλίστης
Ομιλίες με θέμα την Επανάσταση και τη δημιουργία του ελληνικού κράτους. Σπουδαίοι ερευνητές και ιστορικοί έχουν επιβεβαιώσει τη συμμετοχή τους, όπως ο Αγαμέμνων Τσελίκας, η Θεοδώρα (Δώρα) Μονιούδη-Γαβαλά, η Κυριακή Χρυσού-Καρατζά, ο Γιώργος Κουτζακιώτης, η Μαρία Σωτηροπούλου-Αρβανίτη και ο Δημήτρης Λούπης.
Ναυτικό Μουσείο Οίας
Έκθεση για τη ναυτική παράδοση της Θήρας και τη συμβολή της στην Επανάσταση. Παράλληλες δράσεις κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Θηραϊκά Μνημεία: Καταγραφή – Ανάδειξη – Προστασία
Σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων, γίνεται προσπάθεια ανάδειξης, καταγραφής και προστασίας κάποιων εκ των σημαντικών μνημείων της περιόδου (τέλος του 18ου και αρχές του 19ου αιώνα). Θα προταθούν συγκεκριμένες δράσεις και εθελοντικοί καθαρισμοί σε μνημεία, περιοχές και μονοπάτια του νησιού.
Ιστορικοί περίπατοι
Σειρά υπαίθριων εκδηλώσεων/δράσεων και ομιλίες σε περιοχές με αρχιτεκτονικά στοιχεία από εκείνη την εποχή (π.χ. Πύργος και Παναγία στο Καστέλι, Άγιοι Απόστολοι Μαρτινούς, Μονή Προφήτη Ηλία, Εμπορείο, Πάνω Φηρά, κλπ).
Σχολή της Μαρτινούς (Άγιοι Απόστολοι Πύργου)
Σε συνεργασία με την Ιερά Μονή Προφήτη Ηλία, θα πραγματοποιηθεί στις 29 Ιουνίου 2021, την ημέρα των Αγίων Αποστόλων, εκδήλωση για την Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή Σχολή Μαρτινούς που λειτούργησε από το 1799 μέχρι το 1850. Το απόγευμα της ίδιας μέρας θα παρουσιαστούν και Ιστορικά Ψαλτοτράγουδα (εθνική ποίηση) με τη συμμετοχή ιεροψαλτών.
Επανάσταση του 1821 και η Ιερά Μονή Προφήτη Ηλία
Εκδήλωση στην Ιερά Μονή του Προφήτη Ηλία για την Επανάσταση του 1821 και τη συμμετοχή της Ιεράς Μονής στον Αγώνα. Θα παρουσιαστούν σημαντικά έγγραφα και σπουδαία κειμήλια από τη συλλογή της Ιεράς Μονής (η ημερομηνία θα ανακοινωθεί το επόμενο διάστημα).
Καρνάγιο Αρμένης
Εκδήλωση στο παλιό καρνάγιο της Αρμένης με θέμα την ξυλοναυπηγική και τη δημιουργία επισκέψιμου χώρου ιστορικής μνήμης μετά από τη σωστική δράση από το Ψηφιακό Αρχείο Θήρας.
Παρουσίαση και Έκθεση: “200 χρόνια οινοποιητικής Θήρας και Θηρασίας”
Η παρουσίαση των 200 χρόνων οινοποιητικής Θήρας και Θηρασίας θα προκύψει μέσα από τη συστηματική μελέτη και τεκμηρίωση των ιστορικών αρχείων που έχουν βρεθεί στη Σαντορίνη. Παράλληλα, θα εκτεθούν σημαντικά έγγραφα από τα οποία προκύπτουν τα συμπεράσματα της παρουσίασης.
Οι δράσεις θα έχουν συλλογικό χαρακτήρα με τη δυνατότητα συμμετοχής των κατοίκων. Παράλληλα, το υλικό θα είναι διαθέσιμο και ψηφιακά. Βασικό στοιχείο των δράσεων θα είναι η δημιουργία λευκώματος που θα περιλαμβάνει όλα τα παραπάνω στοιχεία με συμμετοχές από ιστορικούς και ερευνητές. Το λεύκωμα θα παρουσιάζει για πρώτη φορά αδημοσίευτα έγγραφα και επιστολές της εποχής, χάρτες, χαρακτικά, έργα τέχνης, μικρά άρθρα, καθώς και όλες τις δράσεις του 2021.