Με αφορμή την ολοκλήρωση του φετινού τρύγου, σε μια χρονιά που η απόδοση του αμπελώνα έφτασε ακόμα πιο κάτω από το ναδίρ που διαφαινόταν πριν δύο χρόνια, ο επικεφαλής οινολόγος και Διευθυντής παραγωγής της Santo Wines, Νίκος Βαρβαρήγος, συνοψίζει τα κύρια χαρακτηριστικά του, κάνει εκτιμήσεις για τα κρασιά της εσοδείας 2026, αλλά και ενδιαφέρουσες επισημάνσεις για το στοίχημα που πρέπει να κερδίσει η Σαντορίνη τα επόμενα χρόνια.
Χρονολόγιο
Η έναρξη του τρύγου φέτος ήταν καθυστερημένη σε σχέση με την μέση ημερομηνία έναρξης των τελευταίων ετών. Το χρονολόγιο είχε ως εξής:
Όλες οι ποικιλίες τρυγήθηκαν με το χέρι και παραδόθηκαν στο οινοποιείο της Santo Wines έως τις 2 Σεπτεμβρίου.
Κλιματολογικές συνθήκες κατά τη διάρκεια της χρονιάς
Ο χειμώνας ήταν ήπιος, με αρκετές βροχοπτώσεις, οι οποίες ανήλθαν συνολικά στα 250 mm. Συνολικά, από τον Σεπτέμβριο 2025 έως τον Ιούλιο 2026 σημειώθηκαν 315 mm βροχής, έναντι 162,4 mm την προηγούμενη περίοδο.
Η άνοιξη χαρακτηρίστηκε από φυσιολογικές θερμοκρασίες, λίγες βροχοπτώσεις (65 mm) και καλό δέσιμο του καρπού. Ωστόσο, οι ισχυροί νότιοι άνεμοι της Πρωταπριλιάς, οι ισχυροί βοριάδες στις 16 Απριλίου, καθώς και τοπικά φαινόμενα χαλαζόπτωσης, επηρέασαν αμπελουργικές περιοχές, κυρίως στο νότιο τμήμα του νησιού.
Το καλοκαίρι ήταν τυπικά νησιωτικό, χωρίς ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες και παρατεταμένους καύσωνες κατά τον Ιούνιο και τον Ιούλιο. Τα δροσερά μελτέμια προσέφεραν πολύτιμη δροσιά και συνέβαλαν στη σταδιακή ωρίμαση των σταφυλιών, χωρίς να προκαλέσουν έντονη θερμική καταπόνηση στα αμπέλια.
Γενικά, η φετινή χρονιά αποτέλεσε συνέχεια της δύσκολης περσινής για τον αμπελώνα της Σαντορίνης. Ωστόσο, οι καλές βροχοπτώσεις του χειμώνα έδωσαν στα αμπέλια πολύτιμα αποθέματα και βοήθησαν στη διατήρηση της ζωτικότητάς τους. Για την επόμενη χρονιά εκφράζεται η ελπίδα να χαρίσει τουλάχιστον αντίστοιχες βροχοπτώσεις και κυρίως, μια καλή άνοιξη, χωρίς ισχυρούς ανέμους κατά την κρίσιμη περίοδο της ανθοφορίας και της καρπόδεσης. Ο σαντορινιός αμπελώνας έχει ανάγκη από δύναμη για να μπορέσει να αποδώσει και πάλι την ποσότητα σταφυλιού που πραγματικά μπορεί και πρέπει να δίνει.
Παρά τις ιδιαίτερα χαμηλές αποδόσεις, τα σταφύλια αναπτύχθηκαν χωρίς σημαντικά προβλήματα φυτοϋγείας και έδωσαν μούστο καλής ποιότητας και ιδιαίτερης συμπύκνωσης.
Οινοποίηση και εκτιμήσεις
Παρά τις δυσκολίες της χρονιάς, η εσοδεία του 2026 δείχνει ότι έχει τη δυνατότητα να δώσει κρασιά υψηλών επιδόσεων. Οι πρώτες ενδείξεις από τις δεξαμενές είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικές.
- Αρώματα: σύνθετο μπουκέτο από λευκά άνθη, εσπεριδοειδή, όπως λεμόνι και γκρέιπφρουτ, καθώς και λευκόσαρκα φρούτα, όπως πεπόνι, ροδάκινο και αχλάδι.
- Στόμα: νευρώδες, με ευχάριστη οξύτητα, ελαφρά τανικότητα και την χαρακτηριστική σαντορινιά ορυκτότητα
- Σώμα: ήδη πλούσιο, λιπαρό, με γεμάτη δομή, ένταση και διάρκεια.
Η για ακόμη μία χρονιά χαμηλή στρεμματική απόδοση, σε συνδυασμό με τη μικρορραγία των σταφυλιών, συνέβαλε στη δημιουργία μεγαλύτερης συμπύκνωσης, υψηλής οξύτητας και έντονου μεταλλικού χαρακτήρα. Ο αλκοολικός τίτλος (12,5–14% vol.), η οξύτητα (6–6,5 g τρυγικού οξέος/L) και το pH (3,10–3,20) προδιαγράφουν κρασιά με φρεσκάδα, ένταση, ισορροπία και σημαντικές δυνατότητες παλαίωσης.
Το αμπέλι θα μείνει
“Και όμως, μέσα σε αυτή τη δύσκολη πραγματικότητα υπάρχει κάτι που μας κάνει να κοιτάζουμε το μέλλον με αισιοδοξία. Ο σαντορινιός αμπελώνας έχει περάσει πολλές δοκιμασίες. Άντεξε την ανομβρία, τους ανέμους, την ξηρασία, τις ακραίες καιρικές συνθήκες και τις μεγάλες αλλαγές που γνώρισε το νησί. Και συνεχίζει να υπάρχει”, τονίζει ο κος Βαρβαρήγος και συνεχίζει:
“Φέτος, για ακόμη μία φορά, τα σταφύλια ήταν λίγα. Όμως ήταν εκεί. Και μαζί τους ήταν εκεί και οι άνθρωποι που συνεχίζουν να καλλιεργούν, να τρυγούν και να παραδίδουν τον καρπό της γης τους στο οινοποιείο. Αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό μήνυμα της φετινής χρονιάς: ο αμπελώνας της Σαντορίνης δεν έχει πει την τελευταία του λέξη. Με σωστή φροντίδα, προστασία της αμπελουργικής γης, στήριξη των παραγωγών και με νέες φυτεύσεις που θα αντικαταστήσουν σταδιακά τα γερασμένα και εξαντλημένα αμπέλια, μπορούμε να ξαναδώσουμε δύναμη στη σταφυλική παραγωγή του νησιού”.
“Δεν μπορούμε να αλλάξουμε τον καιρό. Μπορούμε όμως να προστατεύσουμε τον αμπελώνα, τον παραγωγό και το μέλλον του. Και όσο υπάρχουν άνθρωποι που επιμένουν να καλλιεργούν τη γη της Σαντορίνης, όσο υπάρχουν νέες γενιές που θα θελήσουν να συνεχίσουν αυτή την παράδοση και όσο το Ασύρτικο και οι άλλες γηγενείς ποικιλίες συνεχίζουν να γεννούν κρασιά με αυτή τη μοναδική ένταση και προσωπικότητα, υπάρχει ελπίδα.
Ο φετινός τρύγος μάς υπενθυμίζει ότι η ποσότητα μπορεί να λιγοστεύει, αλλά η αξία του σαντορινιού αμπελώνα παραμένει ανεκτίμητη. Το στοίχημα για τα επόμενα χρόνια δεν είναι απλώς να συνεχίσουμε να παράγουμε κρασί. Είναι να εξασφαλίσουμε ότι θα υπάρχει αμπελώνας για να το παράγουμε. Και αυτό το στοίχημα αξίζει να το κερδίσουμε”, καταλήγει το φετινό δελτίο τρύγου της Santo Wines.
