Το μεγάλο ταξίδι της ναυαρχίδας “Flagship Cruise”, του ευρωπαϊκού προγράμματος Nexus monARC, που συντονίζει το Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ), επισκέπτεται αυτές τις μέρες όλα τα νησιά του Ελληνικού Ηφαιστειακού Τόξου: Νίσυρο, Σαντορίνη, Μήλο και Μέθανα, πραγματοποιώντας στην πορεία του δειγματοληψίες και ενημερώσεις για τα αποτελέσματα των ερευνών για το θαλάσσιο περιβάλλον στο ηφαιστειακό τόξο.
Οι στόχοι του Nexus monARC αφορούν στην επίτευξη μετάδοσης γνώσης και βέλτιστων πρακτικών έρευνας, μέσα από τη διαχρονική παρακολούθηση του θαλάσσιου περιβάλλοντος του Ελληνικού Ηφαιστειακού Τόξου, από κορυφαίους εμπειρογνώμονες σε συνδυασμό με δράσεις επιστήμης των πολιτών “Citizen Science”. Πρόκειται για ένα έργο ιδιαίτερης σημασίας σε μία περιοχή της Μεσογείου, η οποία δέχεται πολλαπλές πιέσεις τόσο ανθρωπογενούς, όσο και φυσικής προέλευσης, π.χ. ναυσιπλοΐα, αλιεία, βιομηχανικός τουρισμός, ηφαιστειακή δραστηριότητα κ.ά.
Το Flagship με το επιστημονικό προσωπικό του θα βρίσκεται στη Σαντορίνη από την Πέμπτη 6/11 μέχρι και το Σάββατο 8/11. Στο “ερευνητικό εργαστήριο” που θα στηθεί δίπλα στο Flagship Cruise, στο λιμανάκι της Βλυχάδας, θα γίνονται ανοικτές ενημερώσεις από το επιστημονικό προσωπικό και τις συνεργαζόμενες ομάδες της Σαντορίνης, είτε μεμονωμένα σε επισκέπτες είτε ομαδικά σε σχολεία και μικρές ομάδες-παρέες που θα επισκέπτονται τη ναυαρχίδα. Το πρωί της Παρασκευής έχουν προγραμματιστεί επισκέψεις για ενημέρωση από τα Γυμνάσια Μεσαριάς και Εμπορείου Θήρας, ενώ το Σάββατο από τον Ναυτικό Όμιλο Σαντορίνης.
Ευρωπαίοι και Έλληνες επιστήμονες θα ενημερώνουν αναλυτικά τους πολίτες, τους μαθητές και φορείς της Σαντορίνης, για τα επιτεύγματα και την πορεία του έργου του προγράμματος, μαζί με οπτικοακουστικό και φωτογραφικό υλικό, παρουσίαση των οργάνων που χρησιμοποιούνται για τη συλλογή και ανάλυση των δειγμάτων, ασκήσεις και προτάσεις δράσεων για τη συμμετοχή όλων των ευαισθητοποιημένων πολιτών στο τιτάνιο αυτό εγχείρημα.
Οι παρουσιάσεις είναι ανοιχτές σε όλους τους πολίτες, καθώς η Σαντορίνη είναι το κέντρο της ηφαιστειακής “οικογένειας” του ελληνικού τόξου, ένα ανοικτό επιστημονικό πεδίο, ενώ η “ανάσα” του Ηφαίστειου γράφει μια νέα σελίδα στη ζωή μας και τις συνθήκες που την καθορίζουν.
Το έργο Nexus monARC
Το Nexus monARC αποτελεί το πρώτο έργο στο πλαίσιο του HORIZON EU που συντονίζει το ΕΚΠΑ με επιστημονική υπεύθυνη τη γεωλόγο, Καθηγήτρια Γεωχημείας του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος Αριάδνη Αργυράκη και διαχειριστή τον μεταδιδακτορικό ερευνητή, χημικό μηχανικό Ανδρέα Γόντικα. Στο έργο συνεργάζονται ερευνητικές ομάδες επτά εργαστηρίων της Σχολής Θετικών Επιστημών (Οικονομικής Γεωλογίας & Γεωχημείας, Ορυκτολογίας & Πετρολογίας, Ιστορικής Γεωλογίας & Βιογεωπιστημών, Φυσικής Γεωγραφίας, Αναλυτικής Χημείας, Πυρηνικής Φυσικής, Τομ. Οικολογίας και Ταξονομίας), καθώς και μέλη του νεοσύστατου Τμήματος Διαχείρισης Λιμένων και Ναυτιλίας της Σχολής Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών, και του Γραφείου Προσέλκυσης Χρηματοδοτήσεων της Εταιρίας Αξιοποιήσεως και Διαχειρίσεως της Περιουσίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Συμμετέχουν επίσης πέντε εξωτερικοί κορυφαίοι ομόλογοι εταίροι (Exelisis. S.A. -Ελ., VITO- Βέλγιο, Hochschule Fresenius-Γερμανία, University of Gothenburg-Σουηδία and NTNU- Νορβηγία).
Το έργο προτείνει δέσμη μέτρων ανάπτυξης δεξιοτήτων, τα οποία στοχεύουν στη βελτίωση του ερευνητικού προφίλ μελών του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος και των συνεργαζόμενων ομάδων του ΕΚΠΑ. Με τις ενέργειες αυτές αναπτύσσεται μία ολιστική προσέγγιση στο θέμα της διαχρονικής παρακολούθησης του θαλάσσιου περιβάλλοντος του Ελληνικού Ηφαιστειακού Τόξου.
Επιπλέον, το έργο συμβάλλει στην προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και την ανάπτυξη των νησιωτικών περιοχών, μέσω της διασύνδεσης των εταίρων του έργου με επωφελούμενα μέλη της τοπικής κοινωνίας. Οι συνεργατικές δράσεις, τόσο σε ερευνητικό όσο και σε διαχειριστικό επίπεδο, αποτελούν οδηγό για την εφαρμογή τους σε άλλες θαλάσσιες περιοχές που δέχονται πολλαπλές περιβαλλοντικές πιέσεις ανά τον κόσμο.
