Λαμβάνοντας υπόψη τη νέα καταναλωτική τάση και την αυξανόμενη ζήτηση για κρασιά με περιορισμένο ή χωρίς αλκοόλ, στα τέλη του 2022 ιδρύθηκε η Επιχειρησιακή Ομάδα “ΟΙΝΟS”, με σκοπό την ανάπτυξη και την πιλοτική εφαρμογή μεθόδου μη οινοπνευματικής οινοποίησης (παραγωγή οίνων με ολική ή μερική αφαίρεση αλκοόλης). Συντονιστής φορέας είναι ο Κλαδικός Εθνικός Αγροτικός Συνεταιρισμός Αμπελοοινικών Προϊόντων (ΚΕΟΣΟΕ) και μέλη το Πανεπιστήμιο Πατρών, η Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών Θηραϊκών Προϊόντων (Santo Wines) και η Master AE.
Η προτεινόμενη από το Πανεπιστήμιο Πατρών τεχνολογία είναι μια καινοτόμα μη θερμικής επεξεργασίας, η οποία μπορεί να εφαρμοστεί σε οποιοδήποτε αλκοολικό διάλυμα, στο οποίο η συγκέντρωση αλκοόλης προέρχεται από τη ζύμωση (όπως οίνος και μπύρα) ή/και απόσταξη (όπως το τσίπουρο και το ουίσκι). Η μέθοδος αξιοποιεί προηγμένες τεχνολογίες ηλεκτρομαγνητικών πεδίων και μικρορρευμάτων που εφαρμόζονται απευθείας στο τελικό προϊόν οινοποίησης.
Η τεχνολογία αυτή όχι μόνο μειώνει την περιεκτικότητα σε αλκοόλη στους οίνους σε θερμοκρασία περιβάλλοντος και διατηρεί τον ξηρό χαρακτήρα των κρασιών και των κύριων οργανοληπτικών χαρακτηριστικών (όπως γεύση και άρωμα), αλλά αυξάνει επίσης τα επίπεδα ρεσβερατρόλης στα ερυθρά κρασιά και τον αντιοξειδωτικό χαρακτήρα τους. Παράλληλα ο οίνος που παράγεται διαθέτει μειωμένες θερμίδες, μπορεί να καταναλωθεί από άτομα που δεν επιτρέπεται να καταναλώνουν αλκοόλ λόγω προβλημάτων υγείας και μπορεί να προσφέρει περισσότερους ισχυρισμούς υγείας.
Με την παραπάνω διαδικασία, έχουν ήδη παραχθεί πειραματικά, οι λευκοί οίνοι ΠΟΠ Σαντορίνη Ασύρτικο και ΠΟΠ Σαντορίνη Νυχτέρι, καθώς και οι ερυθροί οίνοι ΠΓΕ Κυκλάδες Μανδηλαριά και ΠΓΕ Κυκλάδες Μαυροτράγανο.
Για την παρουσίαση των αποτελεσμάτων του προγράμματος, πραγματοποιήθηκε ημερίδα στη στη Σαντορίνη, την Παρασκευή 20 Ιουνίου, κατά την οποία συζητήθηκαν οι προοπτικές παραγωγής αποαλκοολωμένων οίνων.
Σε σχετική ανακοίνωσή της για τα αποτελέσματα της ημερίδα, η ΚΕΟΣΟΕ αναφέρει τα παρακάτω:
“Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον και σημαντικές παρουσίες πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 20 Ιουνίου στη Σαντορίνη η ημερίδα που διοργάνωσε η ΚΕΟΣΟΕ και τα μέλη της Επιχειρησιακής Ομάδας “ΟΙΝΟS”, με θέμα “Αφαίρεση αλκοόλης σε οίνους Π.Ο.Π. Σαντορίνης και Π.Γ.Ε. Κυκλάδες”, στο πλαίσιο του Μέτρου 16 και υπομέτρου 16.2 του Π.Α.Α. που αφορά στην Ίδρυση και λειτουργία επιχειρησιακών Ομάδων της Ευρωπαϊκής Σύμπραξης Καινοτομίας για την παραγωγικότητα και βιωσιμότητα της Γεωργίας στο ΠΑΑ 2014-2020.
Ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Διονύσης Σταμενίτης, ο οποίος έδωσε το “παρών” στην ημερίδα, αναφέρθηκε στην αξία που ενέχει ως παράδειγμα το εγχείρημα σε σχέση με την εφαρμογή και τον σχεδιασμό του Υπουργείου, αφού επιπλέον διασυνδέεται η καινοτομία με την παράδοση, η επιστήμη με την καλλιέργεια και η τεχνολογία με την αυθεντικότητα των ελληνικών προϊόντων.
Απαριθμώντας τις πολιτικές του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων που δηλώνουν τον σαφή προσανατολισμό του υπουργείου προς την ενίσχυση, υποστήριξη και την ανάδειξη του αμπελοοινικού τομέα, ο υφυπουργός αναφέρθηκε στην άριστη συνεργασία που έχει αναπτυχθεί τα δύο τελευταία χρόνια με την ΚΕΟΣΟΕ, την οποία χαρακτήρισε αξιόπιστο συνομιλητή στην κατεύθυνση της ενίσχυσης της βιωσιμότητας των αμπελουργικών εκμεταλλεύσεων, της συνεργασίας για την χρηματοδότηση του Στρατηγικού Σχεδίου της ελληνικής αμπελουργίας, αλλά και της επίλυσης του θέματος ασυμφωνίας των Μητρώων, προκειμένου ο κλάδος να διέπεται από κανόνες υγιούς ανταγωνισμού.
Καλωσορίζοντας τους προσκεκλημένους, ο οικοδεσπότης βουλευτής και πρόεδρος της Ένωσης Συνεταιρισμών Θηραϊκών Προϊόντων Μάρκος Καφούρος περιέγραψε τους χρονικούς σταθμούς που καθιστούν την ΕΣΘΠ έναν από τους πλέον εμβληματικούς και επιτυχημένους συνεταιρισμούς της Ελλάδας. Ο κος Καφούρος επικεντρώθηκε επίσης σε τρία μεγάλα θέματα που αποτελούν την “αχίλλειο πτέρνα” και υπονομεύουν ακόμη και την ύπαρξη του αγροτικού πληθυσμού, όπως η έλλειψη χωροταξικού σχεδιασμού που είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση των εκτάσεων καλλιέργειας των αγροτικών προϊόντων της Σαντορίνης, η ξηρασία και η κλιματική κρίση, καθώς και η έλλειψη ελεγκτικών μηχανισμών που έχει ως αποτέλεσμα την ανάπτυξη της παραοικονομίας στην Σαντορίνη.
Με τον χαιρετισμό του ο πρόεδρος της ΚΕΟΣΟΕ Χρίστος Μάρκου αναφέρθηκε στην δεδομένη και ειλικρινή συνεργασία που έχει αναπτυχθεί με την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου στα βασικά ζήτημα του κλάδου (Μέτρο 23, Ομάδας εργασίας για θέματα του αμπελοοινικού κλάδου), αλλά και στις καθυστερήσεις που αφορούν την χρηματοδότηση του Στρατηγικού Σχεδιασμού της ελληνικής αμπελουργίας και στην αναγκαιότητα σύστασης Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου διακίνησης αγροτικών προϊόντων.
Όσον αφορά στο αντικείμενο της συνάντησης σχετικά με τους αποαλκοολωμένους οίνους, ο πρόεδρος της ΚΕΟΣΟΕ έθεσε τον προβληματισμό ότι η τάση αυτή καθοδηγείται από τους λομπίστες υγείας κυρίως του βορρά, οι οποίοι αγνοούν την ιστορική, πολιτισμική και διατροφική αξία του κρασιού και ανέφερε ότι ποτέ δεν αντιμετωπίστηκε ως πάγιο αίτημα υπέρ του νότου η κατάργηση της χρήσης ζάχαρης ως μέσου εμπλουτισμού με το συμπυκνωμένο γλεύκος.
Ακολούθως ο Γενικός Γραμματέας Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών Δημήτρης Παπαγιανίδης εστίασε στις μεγάλες παρεμβάσεις του υπουργείου με τη στήριξη επενδύσεων στην Μεταποίηση, την στήριξη στην εμπορία και την ανάπτυξη των γεωργικών προϊόντων, την στήριξη για έργα υποδομών και εγγείων βελτιώσεων.
Στο κυρίως μέρος της ημερίδας πραγματοποιήθηκε η παρουσίαση των στόχων και των αποτελεσμάτων του προγράμματος OINOS με εισηγήσεις από τα μέλη της Επιχειρησιακής Ομάδας: Παρασκευά Κορδοπάτη-Διευθυντή ΚΕΟΣΟΕ, Κωνσταντίνο Πουλά-Αναπληρωτή Καθηγητή Εργαστηρίου Μοριακής Βιολογίας και Ανοσολογίας Πανεπιστημίου Πατρών, Νικόλαο Βαρβαρήγο-Οινολόγο της ΕΣΘΠ και Αθανασία Μερεμέτη-Προϊσταμένη Μονάδας Συνεργασίας & Καινοτομίας ΥπΑΑΤρ, Ειδική Υπηρεσία Εφαρμογής Παρεμβάσεων Αγροτικής Ανάπτυξης.
Ειδικότερα, αναλύθηκαν οι τάσεις που επικρατούν σε παγκόσμιο επίπεδο με κατεύθυνση την αυξανόμενη ζήτηση αποαλκοολωμένων οίνων, η περιγραφή των διαδικασιών καινοτόμου τεχνολογίας ολικής ή μερικής αφαίρεσης αλκοόλης και τα πλεονεκτήματα της χρήσης των προηγμένων τεχνολογιών ηλεκτρομαγνητικών πεδίων και μικρορρευμάτων, η περιγραφή των αποτελεσμάτων αφαίρεσης αλκοόλης στους οίνους ΠΟΠ Σαντορίνης και ΠΓΕ Κυκλάδων, καθώς και η παρουσίαση της νέας παρέμβασης Π3-77-3.1 για την “Ανάπτυξη συνεργασιών μέσω Επιχειρησιακών Ομάδων (ΕΟ) της Ευρωπαϊκής Σύμπραξης Καινοτομίας” του Στρατηγικού Σχεδίου Κοινής Αγροτικής Πολιτικής της Ελλάδας (ΣΣ ΚΑΠ) 2023-2027.
Ακολούθησε γευστική δοκιμή των αποαλκοολωμένων οίνων.
Στην ημερίδα παρευρέθηκαν επίσης, ο αντιδήμαρχος Θήρας Γιώργος Βαρβαρήγος, το μέλος του προεδρείου του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΘΕΑΣ και του Διοικητικού Συμβουλίου της ΚΕΟΣΟΕ Διαμάντω Κρητικού (ΔΣ ΑΣΕΠ Αμυνταίου), ο Χρήστος Τσιτσιρίγκος πρόεδρος του ΑΟΣ Τυρνάβου, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΘΕΑΣ και του Διοικητικού Συμβουλίου της ΚΕΟΣΟΕ, ο Σταύρος Γαβαλάς πρόεδρος ΑΕΣ Ηρακλείου, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΘΕΑΣ και μέλος της ΚΕΟΣΟΕ, ο Γεώργιος Φουντούλης πρόεδρος του συνεταιρισμού VAENI Νάουσα και μέλος της ΚΕΟΣΟΕ, ο διευθυντής της ΔΑΟΚ Γιώργος Σκοπελίτης, ιδιώτες οινοποιοί, οινολόγοι, sommeliers, υπεύθυνοι εστίασης και ξενοδοχειακών μονάδων, καθώς και τα μέλη του ΔΣ της ΕΣΘΠ.
