Ο Σύλλογος Μελετητών Μηχανικών Κυκλάδων για τη μεταφορά των ΥΔΟΜ στο Κτηματολόγιο

Τη θέση του για τη σχεδιαζόμενη μεταφορά των Υπηρεσιών Δόμησης (ΥΔΟΜ) από τους Δήμους στο Κτηματολόγιο διατυπώνει με επιστολή του προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και το Γραφείο του Πρωθυπουργού ο Σύλλογος Μελετητών Μηχανικών Νομού Κυκλάδων. Η συγκεκριμένη εξαγγελία, όπως αναφέρουν οι Μελετητές Μηχανικοί των Κυκλάδων, παρουσιάζεται ως απάντηση στα σοβαρά προβλήματα δυσλειτουργίας των πολεοδομικών υπηρεσιών, όμως πρόκειται για λανθασμένη διάγνωση του προβλήματος, που όμως οδηγεί σε μία ακόμη ατελέσφορη θεσμική επιλογή.

Αναλυτικά, στην επιστολή του Συλλόγου Μηχανικών αναφέρονται τα παρακάτω:

“Οι Σύλλογοι Μηχανικών Κυκλάδων, με γνώση και εμπειρία από την καθημερινή λειτουργία των Υπηρεσιών Δόμησης (ΥΔΟΜ) και τη διαδικασία αδειοδότησης στο ιδιαίτερα ευαίσθητο νησιωτικό περιβάλλον των Κυκλάδων, αισθανόμαστε την υποχρέωση να τοποθετηθούμε δημόσια σχετικά με την εξαγγελθείσα πρόθεση μεταφοράς των ΥΔΟΜ από τους Δήμους στο Κτηματολόγιο.

Η συγκεκριμένη εξαγγελία παρουσιάζεται ως απάντηση στα σοβαρά προβλήματα δυσλειτουργίας των πολεοδομικών υπηρεσιών. Θεωρούμε όμως ότι πρόκειται για λανθασμένη διάγνωση του προβλήματος, η οποία οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια σε μία ακόμη ατελέσφορη θεσμική επιλογή.

Διαφήμιση

Οι ΥΔΟΜ έχουν σαφώς καθορισμένες αρμοδιότητες: την έκδοση οικοδομικών αδειών, τον έλεγχο της εφαρμογής της πολεοδομικής νομοθεσίας και τον έλεγχο των κατασκευών.

Δεν ευθύνονται όμως:

• για τις μεγάλες καθυστερήσεις του Υπουργείου Πολιτισμού, που ξεπερνούν τα ένα και δύο χρόνια
• για τον διαρκώς μεταβαλλόμενο Οικοδομικό Κανονισμό,
• για την έλλειψη κωδικοποίησης της πολεοδομικής νομοθεσίας,
• για τον τρόπο έκδοσης αδειών που επιβάλλει ο νομοθέτης,
• για τις δυσλειτουργίες της ηλεκτρονικής πλατφόρμας e-Άδειες,
• για την πλημμελή στελέχωση των Υ.ΔΟΜ.
• για τις ασύνδετες με την πραγματικότητα αποφάσεις του ΣτΕ,

Κι όμως, στην πρόσφατη αξιολόγηση του αρμόδιου Υπουργείου, όλες σχεδόν οι ΥΔΟΜ  βαθμολογήθηκαν κάτω από τη βάση, με αποτέλεσμα να παρουσιαστούν ως ο βασικός  υπαίτιος των παθογενειών του συστήματος. Εύλογα τίθεται το ερώτημα: Mήπως τα ερωτήματα της αξιολόγησης αφορούσαν αρμοδιότητες που δεν ανήκουν στις  ΥΔΟΜ; Μήπως μια εσφαλμένη αξιολόγηση οδήγησε σε εσφαλμένες πολιτικές εξαγγελίες; 

Για όσους γνωρίζουν σε βάθος το αντικείμενο, η συγκεκριμένη αξιολόγηση –με τον τρόπο που επιμερίζει ευθύνες– δεν αποδεικνύει την ανεπάρκεια των ΥΔΟΜ, αλλά αντιθέτως το μέγεθος της προσπάθειας που καταβάλλουν οι εργαζόμενοι, οι οποίοι ασκούν πολλαπλές αρμοδιότητες σε συνθήκες ακραίας υποστελέχωσης, χαμηλής  νταμοιβής, θεσμικής ασάφειας και διοικητικής πίεσης.

Υπενθυμίζουμε ότι από τη θεσμοθέτησή τους οι ΥΔΟΜ αποτέλεσαν μια νεωτερική ρύθμιση στο πλαίσιο της αποκέντρωσης. Ήδη από τότε, επιστημονικοί φορείς είχαν επισημάνει τον κίνδυνο κατακερματισμού του περιορισμένου επιστημονικού δυναμικού. Οι ανησυχίες αυτές επιβεβαιώθηκαν. Οι μεγάλες ΥΔΟΜ λειτούργησαν οριακά, ενώ οι μικρότεροι δήμοι αδυνατούσαν -και συνεχίζουν να αδυνατούν- να στελεχώσουν στοιχειωδώς τις υπηρεσίες τους.

Σήμερα, όμως, το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τις ΥΔΟΜ. Όλο το σύστημα αδειοδότησης  είναι δυσλειτουργικό. Παρ’ όλα αυτά, οι ΥΔΟΜ δέχονται σωρευτικά την κριτική και για τις  καθυστερήσεις και τις παθογένειες άλλων δημόσιων υπηρεσιών που εμπλέκονται στη  διαδικασία.

Διαφήμιση

Δεν είναι δυνατόν να επιδιώκουμε μια “ισχυρή πολεοδομική αρχή” όταν:

• η πολεοδομική νομοθεσία και ο ΝΟΚ μεταβάλλονται συνεχώς,
• δεν υπάρχει κωδικοποίηση εδώ και δεκαετίες,
• έχει παγιωθεί η ανασφάλεια δικαίου μέσω δικαστικών αποφάσεων,
• ο αρχαιολογικός νόμος λειτουργεί χωρίς σαφείς υποχρεώσεις του κράτους προς  τον πολίτη,
• τα Υπουργεία ΥΠΕΝ, ΥΠΠΟΑ, και ΥΝΑΝΠ δεν συνεργάζονται ουσιαστικά με  αποτέλεσμα να δημιουργούνται αγκυλώσεις και αδιέξοδα στην εφαρμογή της  ισχύουσας νομοθεσίας
• η ψηφιακή γραφειοκρατία των πλατφορμών υποκαθιστά την τεχνική κρίση,
• απαξιώνεται ο ρόλος και η ευθύνη του μηχανικού,
• γνωμοδοτούν σε τεχνικά ζητήματα ειδικότητες χωρίς το αντίστοιχο γνωστικό  αντικείμενο.

Η λύση, κατά την άποψή μας, δεν είναι η μεταφορά των ΥΔΟΜ στο Κτηματολόγιο.  Απεναντίας ένα τέτοιο μέτρο σήμερα θα έχει ως αποτέλεσμα:

• Την αδυναμία ελέγχου των αδειών από τους αρμόδιους υπαλλήλους που θα βρίσκονται σε άλλο νησί. Κάθε νησί έχει ιδιαίτερες νομοθετικές, πολεοδομικές και περιβαλλοντικές ιδιαιτερότητες τις οποίες οι υπάλληλοι των κατά τόπους ΥΔΟΜ γνωρίζουν σε βάθος.
• Την περαιτέρω επιβάρυνση των μηχανικών στην άσκηση του επαγγέλματός τους, καθώς ο περιορισμός των πολεοδομικών γραφείων σημαίνει πως θα πρέπει να μεταβαίνουμε ακτοπλοικώς και σε πολλές περιπτώσεις με διανυκτέρευση μιας και δύο ημερών για να επισκεφτούμε το αρμόδιο πολεοδομικό γραφείο.

Διαφήμιση

Αιτούμαστε:

1. Πλήρη κωδικοποίηση της πολεοδομικής νομοθεσίας, η οποία θα πρέπει να είναι σαφής.
2. Πλήρη ψηφιοποίηση των δεδομένων που απαιτούνται για την έκδοση αδειών(όρια  οικισμών, αιγιαλοί, αναγνωρισμένοι δρόμοι, κοκ).
3. Αναθεώρηση του αρχαιολογικού νόμου και ενσωμάτωση των υποχρεώσεων του  κράτους.
4. Εκσυγχρονισμό του Ν.4495/17 και του τρόπου έκδοσης αδειών.
5. Επανακαθορισμό αδειών χωρίς έλεγχο.
6. Εκσυγχρονισμό του πλαισίου αυθαιρέτων.
7. Εξασφάλιση γραμματειακής υποστήριξης στα ΣΑ.
8. Στελέχωση των ΣΑ από αρχιτέκτονες μηχ. με πλήρη εντοπιότητα και μετά από πρόταση των τοπικών συλλογών, όπως γινοταν με απολυτή επιτυχία τα παρελθόντα ετη
9. Κοινές δεσμευτικές γνωμοδοτήσεις ΥΠΠΟΑ–ΥΠΕΝ μέσω κοινών συμβουλίων  (διεύρυνση ΣΑ με δύο υπαλλήλους του ΥΠΠΟΑ).
10. Ουσιαστική αναβάθμιση της πλατφόρμας e-Άδειες, απεμπλοκή της από την πλατφόρμα του Κτηματολογίου και διασύνδεση των αρχείων που αφορούν την ίδια αδειοδότηση.
11. Ερμηνεία πολεοδομικών ζητημάτων αποκλειστικά από τις αρμόδιες υπηρεσίες του  ΥΠΕΝ.

Μόνο μέσα από αυτές τις παρεμβάσεις μπορεί να τεθεί σοβαρά το ζήτημα της οργάνωσης  ενός ενιαίου, λειτουργικού και αξιόπιστου φορέα προς όφελος των πολιτών, των μηχανικών και του δομημένου περιβάλλοντος”.

Διαφήμιση