Άρθρο προωθητικής ενέργειας
Το απόγευμα μετά το σχολείο έχει τον δικό του ρυθμό, και συνήθως έναν ρυθμό γεμάτο. Το παιδί επιστρέφει κουρασμένο από μια μέρα που ήταν ήδη απαιτητική, οι γονείς συνδυάζουν εργασία και οικογενειακές υποχρεώσεις, και κάπου ανάμεσα βρίσκει τη θέση της και η σχολική μελέτη. Αν η ώρα της μελέτης δυσκολεύει, αυτό δεν σημαίνει ότι κάτι δεν πηγαίνει καλά στο σπίτι. Είναι από τις πιο κοινές εμπειρίες των οικογενειών με παιδιά στις πρώτες τάξεις του Δημοτικού, και έχει να κάνει κυρίως με την ηλικία και την κούραση της ημέρας, όχι με τη διάθεση του παιδιού, ούτε με την υπομονή του γονιού.
Στην Α’ και Β’ Δημοτικού, η μελέτη δεν είναι απλώς μια υποχρέωση που πρέπει να “τελειώσει”. Είναι η περίοδος όπου το παιδί χτίζει, για πρώτη φορά με συστηματικό τρόπο, δεξιότητες που θα το συνοδεύσουν σε όλη τη σχολική του πορεία: την ικανότητα να οργανώνει το χρόνο του, να παραμένει συγκεντρωμένο σε ένα έργο για συγκεκριμένο διάστημα, να διαχειρίζεται τη δυσκολία και τη ματαίωση όταν κάτι δεν βγαίνει με την πρώτη, και να αναπτύσσει σταδιακά αυτονομία στη μάθηση, χωρίς να εξαρτάται συνεχώς από τον ενήλικα.
Οι αναπτυξιακοί παιδίατροι αναφέρονται συχνά στις “εκτελεστικές λειτουργίες”-δεξιότητες όπως η οργάνωση, ο προγραμματισμός, η αναστολή της παρόρμησης και η εργαζόμενη μνήμη. Αυτές οι δεξιότητες δεν είναι έμφυτες σε αυτή την ηλικία· χτίζονται σταδιακά, μέσα από επανάληψη, καθοδήγηση και σταθερή ρουτίνα. Ένα παιδί 6 ή 7 ετών δεν έχει ακόμα την ωριμότητα να οργανώσει μόνο του τη μελέτη του. Χρειάζεται δομή απ’ έξω, που σταδιακά θα εσωτερικεύσει.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται και η πρόκληση για πολλούς γονείς: πώς να προσφέρουν τη δομή αυτή χωρίς να μετατρέπονται σε “δασκάλους” στο σπίτι και χωρίς η μελέτη να γίνει καθημερινή μάχη; Μερικές αρχές που βοηθούν είναι η σταθερή ώρα και χώρος μελέτης, όχι απαραίτητα αυστηρή, αλλά προβλέψιμη, τα μικρά διαλείμματα ανάμεσα σε σύντομες περιόδους συγκέντρωσης (τα παιδιά αυτής της ηλικίας δύσκολα συγκεντρώνονται για πάνω από 15-20 λεπτά συνεχόμενα), και η ενθάρρυνση της προσπάθειας παρά μόνο του αποτελέσματος. Είναι επίσης σημαντικό ο ενήλικας να στηρίζει χωρίς να λύνει: να καθοδηγεί το παιδί να βρει μόνο του τη λύση, αντί να του δίνει έτοιμη την απάντηση, ακόμα κι αν αυτό απαιτεί περισσότερο χρόνο και υπομονή.
Παράλληλα, δεν πρέπει να παραβλέπεται η συναισθηματική διάσταση της μελέτης. Ένα παιδί που νιώθει συνεχή πίεση ή κριτική γύρω από τη σχολική εργασία συνδέει σταδιακά τη μάθηση με άγχος και αποφυγή. Αντίθετα, όταν η μελέτη γίνεται με ηρεμία, σταθερότητα και θετική ενίσχυση, το παιδί αναπτύσσει μια πιο υγιή σχέση με τη γνώση, μια σχέση που θα το συνοδεύει πολύ πέρα από τις πρώτες τάξεις του Δημοτικού.
Για πολλές οικογένειες, ωστόσο, η καθημερινή αυτή υποστήριξη δεν είναι πάντα εφικτή στο σπίτι, λόγω ωραρίων εργασίας ή άλλων υποχρεώσεων. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ένα δομημένο πλαίσιο καθημερινής μελέτης εκτός σπιτιού, με την καθοδήγηση ειδικών, μπορεί να αποτελέσει πολύτιμη λύση, όχι ως υποκατάστατο του γονέα, αλλά ως συμπλήρωμα που διασφαλίζει σταθερότητα και σωστές μαθησιακές συνήθειες.
Με αυτή τη λογική, το Διεπιστημονικό Κέντρο για το παιδί και την οικογένεια “Σκέψη και Πράξη”, στην Έξω Γωνιά, προσφέρει καθημερινή απογευματινή υποστήριξη μελέτης για μαθητές Α’ και Β’ Δημοτικού, από Δευτέρα έως Παρασκευή, σε σταθερό καθημερινό πλαίσιο και σε μικρή ομάδα. Στόχος δεν είναι απλώς η ολοκλήρωση των εργασιών, αλλά η σταδιακή καλλιέργεια αυτονομίας, οργάνωσης και αυτοπεποίθησης στη μάθηση, μέσα σε ένα ήρεμο και υποστηρικτικό περιβάλλον.
Η ώρα της μελέτης μπορεί να πάψει να είναι πηγή άγχους και να γίνει, αντίθετα, ένα από τα σημαντικότερα “μαθήματα ζωής” που παίρνει ένα παιδί στην πρώτη σχολική του ηλικία.
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το πρόγραμμα καθημερινής μελέτης, οι ενδιαφερόμενοι γονείς μπορούν να επικοινωνήσουν με το Διεπιστημονικό Κέντρο για το παιδί και την οικογένεια “Σκέψη και Πράξη”, στα τηλέφωνα 2286030002 ή 6981010001, καθώς και μέσω email στο skepsipraxi@gmail.com.
* Οι παιδίατροι Αναστασία Μπαρμπούνη και Καλλιόπη Καραμολέγκου συντονίζουν επιστημονικά τον διαγνωστικό και θεραπευτικό άξονα του Διεπιστημονικού Κέντρου για το παιδί και την οικογένεια “Σκέψη και Πράξη”.
