Αεροπορικές μεταφορές: Το Ευρωκοινοβούλιο αναβαθμίζει τα δικαιώματα των επιβατών

Ταχύτερες αποζημιώσεις για καθυστερήσεις πτήσεων, δωρεάν επιλογή θέσης για παιδιά και τιμές εισιτηρίων που περιλαμβάνουν χειραποσκευή προβλέπουν οι νέοι κανόνες της ΕΕ. Οι ευρωβουλευτές ενέκριναν σήμερα, με 646 ψήφους υπέρ, 12 κατά και 3 αποχές, τις αλλαγές στους κανόνες για τα δικαιώματα των επιβατών στις αεροπορικές μεταφορές, οι οποίες συμφωνήθηκαν με το Συμβούλιο της ΕΕ στην Επιτροπή Συνδιαλλαγής. Οι κανόνες αυτοί, που ισχύουν από το 2004, έχουν στόχο να προστατεύουν καλύτερα τους επιβάτες σε περίπτωση προβλημάτων κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, όπως η άρνηση επιβίβασης, οι καθυστερήσεις και οι ακυρώσεις πτήσεων.

Διασφάλιση των υφιστάμενων δικαιωμάτων
Οι ευρωβουλευτές διασφάλισαν ότι οι επιβάτες θα εξακολουθούν να δικαιούνται επιστροφή χρημάτων ή μεταφορά με άλλη πτήση σε περίπτωση ακύρωσης. Οι επιβάτες θα συνεχίσουν επίσης να μπορούν να διεκδικούν αποζημίωση για καθυστερήσεις άνω των τριών ωρών, εάν η πτήση ακυρωθεί με προειδοποίηση μικρότερη των 14 ημερών ή εάν δεν τους επιτραπεί η επιβίβαση. Οι αποζημιώσεις παραμένουν στα σημερινά επίπεδα και υπολογίζονται με βάση την απόσταση της πτήσης: 250 ευρώ για πτήσεις έως 1.500 χλμ., 400 ευρώ για πτήσεις εντός της ΕΕ άνω των 1.500 χλμ. και για άλλες πτήσεις μεταξύ 1.500 και 3.500 χλμ., και 600 ευρώ για όλες τις υπόλοιπες πτήσεις μεγαλύτερης απόστασης. Για τις πτήσεις μεγάλων αποστάσεων, οι αεροπορικές εταιρείες θα μπορούν να μειώνουν την αποζημίωση κατά 50%, εφόσον προσφέρουν στους επιβάτες μεταφορά με άλλη πτήση προς τον τελικό προορισμό τους και η καθυστέρηση κατά την άφιξη δεν υπερβαίνει τις τέσσερις ώρες.

Οι αεροπορικές εταιρείες δεν θα υποχρεούνται να καταβάλλουν αποζημίωση όταν η καθυστέρηση ή η ακύρωση οφείλεται σε έκτακτες περιστάσεις που βρίσκονται εκτός του ελέγχου τους. Οι νέοι κανόνες περιλαμβάνουν ενδεικτικό κατάλογο τέτοιων περιπτώσεων, όπως φυσικές καταστροφές, πολέμους, δυσμενείς καιρικές συνθήκες, επιβάτες που διαταράσσουν την τάξη, καθώς και απεργίες σε αεροδρόμια, υπηρεσίες αεροναυτιλίας ή εταιρείες επίγειας εξυπηρέτησης.

Οι αεροπορικές εταιρείες εξακολουθούν να υποχρεούνται να παρέχουν βοήθεια στους επιβάτες που δεν μπορούν να συνεχίσουν το ταξίδι τους. Θα πρέπει να τους παρέχουν αναψυκτικά κάθε δύο ώρες αναμονής, γεύμα μετά από τρεις ώρες και, όταν απαιτείται, διαμονή έως και για τρεις νύχτες, εφόσον η καθυστέρηση οφείλεται σε περιστάσεις εκτός του ελέγχου της αεροπορικής εταιρείας.

Ευκολότερη επιστροφή χρημάτων και αποζημίωση
Οι ευρωβουλευτές επέμειναν ώστε η διαδικασία επιστροφής χρημάτων να γίνει πιο γρήγορη και πιο απλή. Όσοι επιλέγουν επιστροφή χρημάτων αντί για μεταφορά με άλλη πτήση θα την λαμβάνουν αυτόματα, ενώ όσοι αντιμετωπίζουν προβλήματα κατά τη διάρκεια του ταξιδιού τους θα ενημερώνονται με σαφείς οδηγίες για το πώς μπορούν να ζητήσουν αποζημίωση, το αργότερο μέσα σε τέσσερις ημέρες από την ολοκλήρωση του ταξιδιού τους. Οι ευρωβουλευτές εξασφάλισαν επίσης ότι οι πληροφορίες αυτές θα παρέχονται χωρίς να απαιτείται λογαριασμός χρήστη ή συγκεκριμένη εφαρμογή.

Οι επιβάτες θα έχουν στη διάθεσή τους εννέα μήνες για να υποβάλουν αίτημα αποζημίωσης. Από την πλευρά τους, οι αεροπορικές εταιρείες θα πρέπει μέσα σε 30 ημέρες είτε να καταβάλουν την αποζημίωση είτε να αιτιολογήσουν την απόφασή τους, επικαλούμενες έκτακτες περιστάσεις. Παράλληλα, θα υποχρεούνται να ενημερώνουν τους επιβάτες για τις διαθέσιμες διαδικασίες υποβολής και εξέτασης παραπόνων.

Περισσότερα δικαιώματα για τους επιβάτες
Οι επιβάτες θα μπορούν να χρησιμοποιούν κανονικά την πτήση της επιστροφής, ακόμη και αν δεν ταξίδεψαν με την πτήση της αναχώρησης, χωρίς καμία επιπλέον χρέωση.

Οι νέοι κανόνες κατοχυρώνουν επίσης το δικαίωμα μεταφοράς, χωρίς επιπλέον κόστος, ενός προσωπικού αντικειμένου, όπως μια μικρή τσάντα ή ένα σακίδιο. Παράλληλα, για μεγαλύτερη διαφάνεια και ευκολότερη σύγκριση των τιμών, οι ευρωβουλευτές επέμειναν ώστε οι αεροπορικές εταιρείες, οι μεσάζοντες και οι μηχανές αναζήτησης να εμφανίζουν από την αρχή της διαδικασίας κράτησης την τιμή του εισιτηρίου μαζί με το κόστος της χειραποσκευής. Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, οι αεροπορικές εταιρείες θα μπορούν να προσφέρουν φθηνότερα εισιτήρια σε όσους επιλέγουν να ταξιδέψουν χωρίς χειραποσκευή.

Οι επιβάτες δεν θα επιβαρύνονται πλέον με πρόσθετες χρεώσεις για τη διόρθωση τυχόν ορθογραφικών λαθών στο όνομά τους ούτε για την έκδοση έντυπης κάρτας επιβίβασης, εφόσον έχουν ήδη κάνει “check-in”. Οι ευρωβουλευτές εξασφάλισαν επίσης ότι οι κάρτες επιβίβασης θα διατίθενται σε ψηφιακή μορφή, χωρίς να απαιτείται σχετικό αίτημα, λογαριασμός χρήστη ή συγκεκριμένη εφαρμογή. Επιπλέον, δεν θα επιτρέπεται να αρνείται η αεροπορική εταιρεία την επιβίβαση σε επιβάτη επειδή χρησιμοποίησε εκτυπωμένη κάρτα επιβίβασης που είχε εκδοθεί ψηφιακά.

Προστασία των πιο ευάλωτων επιβατών
Οι ευρωβουλευτές εξασφάλισαν ότι οι επιβάτες με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα θα δικαιούνται αποζημίωση, μεταφορά με άλλη πτήση και την απαραίτητη βοήθεια από την αεροπορική εταιρεία, εάν χάσουν την πτήση τους επειδή το αεροδρόμιο δεν κατάφερε να τους βοηθήσει να φτάσουν εγκαίρως στην πύλη επιβίβασης. Εξασφάλισαν επίσης ότι οι οικογένειες δεν θα χωρίζονται κατά την κατανομή των θέσεων. Οι αεροπορικές εταιρείες θα υποχρεούνται να τοποθετούν κάθε συνοδό παιδιού κάτω των 14 ετών σε διπλανή θέση, χωρίς επιπλέον χρέωση. Το ίδιο δικαίωμα θα ισχύει και για επιβάτες με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα, καθώς και για εγκύους.

Ο αντιπρόεδρος της Επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού, Virginijus Sinkevičius (Πράσινοι, Λιθουανία), δήλωσε: “Έχουμε καλά νέα για όσους παίρνουν το αεροπλάνο. Εργαστήκαμε σκληρά για να διασφαλίσουμε ότι οι επιβάτες δεν θα χάσουν τα δικαιώματα που είχαν ήδη, εξασφαλίζοντας παράλληλα καλύτερη προστασία για τις οικογένειες, τα άτομα με μειωμένη κινητικότητα και άλλους που τη χρειάζονται περισσότερο”.

Ο εισηγητής, Andrey Novakov, (ΕΛΚ, Βουλγαρία) τόνισε: “Η σημερινή ψηφοφορία είναι μια νίκη, τόσο για τους επιβάτες, όσο και για την ευρωπαϊκή αεροπορία. Μετά από περισσότερα από 13 χρόνια αδιεξόδου, αντικαθιστούμε επιτέλους την αβεβαιότητα με σαφείς κανόνες, ισχυρότερα δικαιώματα και εμπιστοσύνη. Όταν οι άνθρωποι παίρνουν ένα αεροπλάνο, δε θα αφήνουν πίσω τα δικαιώματά τους”.

Μετά την έγκρισή της από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η συμφωνία που επιτεύχθηκε στην Επιτροπή Συνδιαλλαγής θα πρέπει, στο πλαίσιο της διαδικασίας τρίτης ανάγνωσης, να επικυρωθεί και από το Συμβούλιο έως τις αρχές Αυγούστου του 2026. Οι νέοι κανόνες θα τεθούν σε ισχύ 20 ημέρες μετά τη δημοσίευσή τους στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στη συνέχεια, τα κράτη μέλη και οι αεροπορικές εταιρείες θα έχουν στη διάθεσή τους έναν χρόνο για να προετοιμαστούν για την εφαρμογή τους.