Η 9η Φεβρουαρίου, ημέρα αφιερωμένη στον εθνικό μας ποιητή Διονύσιο Σολωμό, ανακηρύχθηκε τον περασμένο Νοέμβριο ως Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας, με ομόφωνη απόφαση των 90 κρατών-μελών της UNESCO, συνιστώντας ιστορική αναγνώριση της ελληνικής γλώσσας ως θεμελίου του παγκόσμιου πολιτισμού. Η ανακήρυξη εορτάστηκε σήμερα για πρώτη φορά στην έδρα της UNESCO στο Παρίσι με μια, κατά κοινή ομολογία, μεγάλη πολιτική και πολιτιστική εκδήλωση, όπου από ελληνικής πλευράς παρούσα ήταν η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη.
Στην εκδήλωση προβλήθηκε βιντεοσκοπημένο μήνυμα του Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Τασούλα, στο οποίο υπογράμμισε ότι “Η καθιέρωση της 9ης Φεβρουαρίου ως Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας από την UNESCO στο πλαίσιο της επαινετής της προσπάθειας για διεθνή κατανόηση, μέσω ανάδειξης της αξίας των πολιτιστικών εκφράσεων, όπως είναι και η γλώσσα, δεν αποτελεί απλή συμβολική πράξη. Είναι μια αναγνώριση με βαθύ πολιτισμικό, ιστορικό και παιδαγωγικό περιεχόμενο, που υπογραμμίζει ρητά τον ρόλο της ελληνικής γλώσσας ως θεμελίου της παγκόσμιας σκέψης και ζωντανού εργαλείου έκφρασης ενός λαού με μακραίωνη συνέχεια. Ως ιστορικού ριζώματος και συνάμα ως οικουμενικού αγαθού”.
Σημείωσε, επίσης, ότι “η γλώσσα είναι ο πιο αδιάψευστος μάρτυρας της ιστορικής συνειδήσεως και της ιστορικής συνέχειας των Ελλήνων. Η ελληνική γλώσσα είναι από τις ελάχιστες στον κόσμο που παρουσιάζουν αδιάλειπτη ιστορική παρουσία σε προφορικό και σε γραπτό λόγο 40 αιώνων. Είναι ένα ζείδωρο ποτάμι που κυλά από τα ομηρικά έπη ως τις μέρες μας, κουβαλώντας ιδέες, αξίες, τρόπους θέασης του Άλλου και του Κόσμου”.
Στο ίδιο πλαίσιο, επισήμανε ότι “η ελληνική γλώσσα μπορεί να μιλιέται από λίγους, ωστόσο απλώνει τις ρίζες της σ’ όλες τις γλώσσες του δυτικού κόσμου, σαν λεπτές φλέβες που τροφοδοτούν τη σύγχρονη σκέψη. Ταμιευτήριο όρων για κάθε επιστήμη και εννοιών για κάθε πνευματική περιπέτεια, η ελληνική γλώσσα, παρά τον ηγεμονισμό της αγγλικής, παραμένει ενεργός τροφοδότης της σύγχρονης ορολογίας. Κι αυτό, ακριβώς, δηλώνει η ανακήρυξη της 9ης Φεβρουαρίου ως Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας από την UNESCO: την αναγνώριση ότι η ελληνική γλώσσα δεν ανήκει μόνο στους Έλληνες, αλλά αποτελεί παγκόσμια πολιτισμική κληρονομιά, που εξακολουθεί να προσφέρει εργαλεία κατανόησης της ανθρώπινης φύσης και του πολύπλοκου κόσμου μας”, ενώ υποστήριξε ότι “η γλώσσα μας είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένα σύστημα σημείων. Είναι όργανο σχέσης, έκφραση κοινωνίας και, κυρίως, παράγοντας εσωτερικής και εξωτερικής ελευθερίας”.
Ακολούθησαν εισαγωγικές ομιλίες από την Λίνα Μενδώνη, τον γενικό διευθυντή της UNESCO Χαλίντ Ελ Ενανί και την Ελληνίδα Πρέσβυ Καλής Θελήσεως της UNESCO για την Προστασία και Προώθηση του Πολιτισμού Κωστάντζα Σμπώκου-Κωνσταντακοπούλου. Την κεντρική ομιλία εκφώνησε ο πρόεδρος της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας Ζιλ Πεκού, παρουσία δεκάδων πολιτικών προσώπων, διπλωματών, καλλιτεχνών και ακαδημαϊκών, αλλά και άνω των χιλίων προσκεκλημένων.
Η υπουργός Πολιτισμού, κατά τη διάρκεια της σύντομης εισαγωγικής παρέμβασής της, αναφέρθηκε στην συνεισφορά της ελληνικής γλώσσας στον παγκόσμιο πολιτισμό και στο γεγονός ότι ομιλείται αδιάκοπα από την εποχή του Ομήρου έως σήμερα.
Στο λογοτεχνικό μέρος της εκδήλωσης, αναγνώστηκαν και απαγγέλθηκαν αποσπάσματα εμβληματικών κειμένων και ποιημάτων της ελληνικής γραμματείας, ενώ το μουσικό μέρος παρουσίασαν ο Μάριος Φραγκούλης, η Γαλλο-Ελληνίδα ερμηνεύτρια Δάφνη Κριθαρά, καθώς και η συμφωνική ορχήστρα του Μουσικού Σχολείου της Κέρκυρας.
Με την ευκαιρία εξάλλου του εορτασμού, η Λίνα Μενδώνη εγκαινίασε στο Maison de l’UNESCO, την έκθεση “Τη γλώσσα μου έδωσαν ελληνική”, που σχεδίασε η Διεύθυνση Μουσείων, Εκθέσεων και Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων του Υπουργείου Πολιτισμού, σε συνεργασία με το Επιγραφικό Μουσείο, η οποία αναδεικνύει τη μακραίωνη συνέχεια και τον πλούτο της ελληνικής γλώσσας, μέσα από σύντομες κειμενικές αναφορές, πλούσιο εποπτικό υλικό και πιστά αντίγραφα εμβληματικών μνημείων της αρχαίας ελληνικής γραφής. Μετά το Παρίσι, η έκθεση-αφιέρωμα στην ελληνική γλώσσα, θα περιοδεύσει σε χώρους επιστήμης και πολιτισμού ανά την υφήλιο.
Επίσκεψη στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας
Νωρίτερα σήμερα, η υπουργός Πολιτισμού είχε επίσης συνάντηση εργασίας με τον Πρόεδρο της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας Ζιλ Πεκού, ο οποίος, αφού την ξενάγησε στο ιστορικό κτήριο Ρισελιέ, όπου φυλάσσονται οι εξειδικευμένες συλλογές της Βιβλιοθήκης, με περισσότερα από 20 εκατομμύρια έγγραφα – χειρόγραφα, σχέδια, χαρακτικά, φωτογραφίες, χάρτες, νομίσματα, μετάλλια, αντίκες και κοσμήματα – τόνισε τον θεσμικό ρόλο της Εθνικής Βιβλιοθήκης, ως κεντρικού φορέα διεθνούς συνεργασίας και ανάπτυξης πρωτοβουλιών πολιτιστικής διπλωματίας.
Η Ελληνίδα υπουργός Πολιτισμού και ο Γάλλος πρόεδρος της Εθνικής Βιβλιοθήκης επισήμαναν επίσης τις δυνατότητες ανάπτυξης συμπράξεων μεταξύ των εθνικών βιβλιοθηκών και των πολιτιστικών ιδρυμάτων των δύο χωρών, μέσω ανταλλαγής ερευνητών και τεχνογνωσίας ψηφιοποίησης και άλλων κοινών δράσεων. Η Λίνα Μενδώνη τόνισε την εν γένει σημασία της στενής συνεργασίας Ελλάδας – Γαλλίας και στον τομέα των βιβλιοθηκών, των αρχείων και της πολιτιστικής διπλωματίας καθώς και τη συνεργασία με τη Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή των Αθηνών, η οποία, πέραν της αρχαιογνωστικής Βιβλιοθήκης της, διαθέτει ένα εξαιρετικά πλούσιο αρχείο – τριών αιώνων – για την αρχαιολογική έρευνα στην Ελλάδα. Συζητήθηκε επίσης η προοπτική διοργάνωσης έκθεσης στο κτήριο Ρισελιέ, με επίκεντρο την αλληλογραφία του Γάλλου συγγραφέα Εμίλ Ζολά (1840-1902) και του Έλληνα λογοτέχνη και καθηγητή της ελληνικής γλώσσας στο Παρίσι, Γιάννη Ψυχάρη, (1854-1929) που συνιστά απόδειξη του πανευρωπαϊκού πνεύματος και των ευρωπαϊκών αξιών. Όπως αναφέρθηκε από ελληνικής πλευράς, η εμβληματική αυτή αλληλογραφία, μπορεί να αποτελέσει μέρος του πολιτιστικού προγράμματος της Προεδρίας της Ελλάδας, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το 2027.
Από ελληνικής πλευράς επισημάνθηκε, τέλος, ότι η συνάντηση Μενδώνη – Πεκού ανέδειξε, όχι μόνο τη σημασία των συλλογών και της ιστορικής κληρονομιάς της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας, αλλά και τη βούληση των δύο χωρών για ενεργό, στρατηγική συνεργασία και στον τομέα αυτό, ενισχύοντας, όχι μόνον τους δεσμούς τους στον πολιτιστικό τομέα και αλλά και την από κοινού, προβολή της ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς.
